Το καλοκαίρι προσφέρει ιδανικές συνθήκες για κίνηση χωρίς επιβάρυνση: η ζέστη χαλαρώνει τους μύες, η θάλασσα επιτρέπει φυσική αντίσταση χωρίς κραδασμούς, ενώ η μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας διευκολύνει την τακτική άσκηση σε εξωτερικό χώρο.
Για όσους όμως αντιμετωπίζουν οστεοαρθρίτιδα γόνατος, η επιλογή της κατάλληλης άσκησης έχει ιδιαίτερη σημασία. Ένα ερώτημα που ακούμε συχνά στο ιατρείο είναι: «Ποια άσκηση κάνει πραγματικά καλό στο γόνατό μου και ποια μπορεί να το επιβαρύνει;»
Τι έδειξε η μεγάλη επιστημονική μελέτη για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος
Ομάδα ερευνητών δημοσίευσε στο ιατρικό περιοδικό BMJ μια συστηματική ανασκόπηση 217 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών (1990-2024), με σχεδόν 15.700 συμμετέχοντες. Συγκρίθηκαν διαφορετικές μορφές άσκησης: αερόβιας, ενδυνάμωσης, ευλυγισίας, νευρομυϊκής εκπαίδευσης και τεχνικών σώματος-νου, με γνώμονα τον πόνο, τη λειτουργικότητα, τη βάδιση και την ποιότητα ζωής.
Το συμπέρασμα: η αερόβια άσκηση ξεχώρισε ως η πιο αποτελεσματική επιλογή, μειώνοντας τον πόνο βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα και βελτιώνοντας λειτουργικότητα, βάδιση και ποιότητα ζωής.
Ποιες αερόβιες ασκήσεις βοηθούν περισσότερο στο γόνατο
Κολύμπι για οστεοαρθρίτιδα γόνατος
Το κολύμπι επιτρέπει την κίνηση της άρθρωσης σε πλήρες εύρος χωρίς το βάρος του σώματος να πιέζει το γόνατο, χάρη στην άνωση του νερού. Είναι ιδανική επιλογή για ασθενείς με έντονο πόνο ή περιορισμένη κινητικότητα, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες που η πρόσβαση σε θάλασσα ή πισίνα είναι ευκολότερη.
Περπάτημα και γόνατο
Το περπάτημα παραμένει η πιο προσιτή μορφή άσκησης, χωρίς να απαιτεί εξοπλισμό. Σε σταθερό, ελεγχόμενο ρυθμό, ενισχύει την κυκλοφορία γύρω από την άρθρωση, χωρίς τους απότομους κραδασμούς που έχει το τρέξιμο.
Ποδήλατο και άρθρωση γόνατος
Το ποδήλατο, κανονικό ή στατικό, προσφέρει κυκλική, ελεγχόμενη κίνηση του γόνατος με ελάχιστη επιβάρυνση, ενισχύοντας παράλληλα τους γύρω μύες χωρίς κραδασμό στο έδαφος.
Και οι τρεις δραστηριότητες μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: επιτρέπουν συνεχή, ρυθμική κίνηση της άρθρωσης χωρίς τις απότομες καταπονήσεις που μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.
Χρειάζεται μόνο αερόβια άσκηση;
Η μελέτη δεν υποβαθμίζει τις άλλες μορφές άσκησης: οι τεχνικές σώματος-νου (γιόγκα, τάι τσι) βελτίωσαν τη λειτουργικότητα βραχυπρόθεσμα, η νευρομυϊκή εκπαίδευση βοήθησε στη βάδιση και η ενδυνάμωση έδειξε οφέλη μεσοπρόθεσμα. Το μήνυμα, όμως, παραμένει σαφές: η αερόβια άσκηση θα πρέπει να αποτελεί το θεμέλιο της άσκησης, με τις υπόλοιπες μορφές να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Εξίσου σημαντικό είναι το εύρημα πως καμία από τις μορφές άσκησης δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων συμβάντων σε σύγκριση με την απουσία άσκησης. Αυτό είναι ένα εύρημα που ενισχύει μια αρχή που συχνά επισημαίνουμε στο ιατρείο: η σωστά προσαρμοσμένη άσκηση, στο κατάλληλο βαθμό και ένταση για κάθε ασθενή, μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο σύμμαχο στην αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας.
Πρακτικές συμβουλές για το καλοκαίρι
- Ξεκινήστε σταδιακά. Ακόμη και 15-20 λεπτά περπατήματος ή κολύμπι, 3-4 φορές την εβδομάδα, μπορούν να κάνουν αισθητή διαφορά μέσα σε λίγες εβδομάδες.
- Προτιμήστε επίπεδο έδαφος για το περπάτημα και αποφύγετε απότομες κατηφόρες.
- Στο κολύμπι, το ελεύθερο και η ύπτια κολύμβηση είναι συνήθως πιο φιλικά προς το γόνατο από το πρόσθιο.
- Στο ποδήλατο, ρυθμίστε τη σέλα σε κατάλληλο ύψος ώστε το γόνατο να μην κάμπτεται υπερβολικά.
- Ακούστε το σώμα σας. Ήπια δυσφορία είναι αναμενόμενη, όμως έντονος ή επίμονος πόνος απαιτεί επανεκτίμηση από τον θεράποντα ιατρό σας.
Η άσκηση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό σύμμαχο στην αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος, αρκεί να είναι κατάλληλη για την κατάσταση της άρθρωσης και να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Επίμονος πόνος, δυσκαμψία, πρήξιμο, αίσθημα αστάθειας ή δυσκολία στη βάδιση δεν θα πρέπει να αγνοούνται.
Ο ιατρός βρίσκεται στη διάθεσή σας για να συζητήσετε από κοντά οποιοδήποτε ορθοπαιδικό πρόβλημα σας απασχολεί, καθώς και για να λάβετε δεύτερη ιατρική γνώμη. Καλέστε στο 210-6837010 για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.
Ο Μιχάλης Κουγιάλης είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός και Διευθυντής της Κλινικής Ρομποτικής Αρθροπλαστικής – Αρθροσκόπησης του Metropolitan General.
